Portret van Jeanne Proust door Anaïs Beauvais — December 2021

Het portret van Jeanne Proust door Anaïs Beauvais behoort tot de meesterwerken van de collectie van het Musée Marcel-Proust – Maison de Tante Léonie, in Illiers-Combray. Als enige bekende picturale voorstelling van de moeder van de schrijver combineert dit werk documentaire zeldzaamheid met een onmiskenbare artistieke kwaliteit. Het schilderij, in 1971 geschonken aan de Société des Amis de Marcel Proust et des Amis de Combray door Suzy Mante-Proust, nicht van Marcel Proust, wordt sindsdien aan de bezoekers van het museum getoond.

Ter gelegenheid van de grote tentoonstellingen ter herdenking van de honderdste sterfdag van Marcel Proust in 2022 vroegen twee instellingen om de bruikleen ervan: het Musée Carnavalet – Histoire de Paris en het Musée d'Art et d'Histoire du judaïsme. Deze brochure begeleidt dit uitzonderlijke moment met teksten van Évelyne Bloch-Dano, biografe van Madame Proust, en van Oriane Beaufils, conservator, die achtereenvolgens het model en de portrettiste voorstellen.

Overzicht

Geschilderd in 1880, toont het portret Jeanne Proust op dertigjarige leeftijd. Madame Adrien Proust, geboren Weil, is erop afgebeeld gekleed in het zwart tegen een donkere achtergrond, in een stijl die door de kritiek in verband wordt gebracht met de gecombineerde invloed van Carolus-Duran en Velázquez. Het gaat om de enige bekende picturale voorstelling van de moeder van de schrijver. De zeldzaamheid van het werk vergroot des te meer de documentaire en artistieke waarde ervan.

Met het oog op de bruikleen aan de herdenkingstentoonstellingen onderging het schilderij een restauratie onder leiding van Colombe Durel, dankzij de kostbare hulp van het Musée Carnavalet – Histoire de Paris. Vervolgens werd het tentoongesteld in het Musée Carnavalet – Histoire de Paris en in het Musée d'Art et d'Histoire du judaïsme tijdens de grote herdenkingsevenementen van 2022.

Auteurs en medewerkers

Jérôme Bastianelli, voorzitter van de Société des Amis de Marcel Proust et des Amis de Combray, tekent voor de inleiding. Hij schetst de geschiedenis van het portret — het ontstaan ervan, de schenking aan de vereniging, de plaats ervan binnen de collecties — en plaatst de bruikleen in de context van de herdenkingstentoonstellingen.

Évelyne Bloch-Dano, auteur en biografe, onder meer van Madame Proust (Grasset, 2004) en Une jeunesse de Marcel Proust (Stock, 2017), schetst het levenspad van Jeanne Clémence Weil: haar jeugd binnen een ontwikkelde joodse familie in Parijs, haar huwelijk met dokter Adrien Proust, en de centrale rol die zij speelde in de intellectuele en emotionele vorming van haar zoon Marcel.

Oriane Beaufils, conservator, wijdt haar tekst aan de portrettiste Anaïs Beauvais (1832–1898), geboren Lejault, afkomstig uit de Nivernais. Zij schetst de loopbaan van deze kunstenares, van haar eerste werken die in 1867 op de Salon werden getoond tot haar mondaine portretten uit de Belle Époque.

Éric Unger verzorgde de redactie van de brochure.

Inhoud

• Inleiding
• Jeanne Proust, geboren Weil, door Évelyne Bloch-Dano
• Anaïs Beauvais, door Oriane Beaufils

Bibliografische gegevens

• Formaat: paperback
• ISBN: 978-2-492318-12-2
• Prijs: 5 €
• Uitgever: Société des Amis de Marcel Proust et des Amis de Combray
• Wettelijk depot: december 2021