Een klok geschonken aan Gabriel de La Rochefoucauld — november 2022

De vrijgevigheid van Marcel Proust jegens zijn naasten is een van de meest innemende trekken van zijn persoonlijkheid. In februari 1905, ter gelegenheid van het huwelijk van zijn vriend Gabriel de La Rochefoucauld met Odile de Richelieu, koos Proust ervoor het bruidspaar een voorwerp van zeldzame distinctie te schenken: een klok uit de Lodewijk XVI-periode, van wit marmer en turquin-blauw marmer, versierd met geciseleerd en verguld brons.

Ruim een eeuw lang bewaard binnen de familie van het bruidspaar, op het Château de Verteuil in de Charente, is deze klok dankzij de vrijgevigheid van een particuliere mecenas toegevoegd aan de collecties van de Maison de Tante Léonie – Musée Marcel Proust. Door een opmerkelijke mise en abyme verrijkt het teruggevonden voorwerp voortaan de herinneringsplek die is gewijd aan degene die van de tijd de eigenlijke stof van zijn Recherche maakte.

Overzicht

Deze klok uit de Lodewijk XVI-periode, daterend van rond 1780, is uitgevoerd in wit marmer met twee zuilen van turquin-blauw marmer, versierd met geciseleerd en verguld brons met een decor van bloemenslingers, loofwerk en parels. De bovenzijde wordt bekroond door een adelaar met gespreide vleugels, terwijl de ovale sokkel een biscuitporseleinen figuur draagt die een Diana voorstelt, elegant leunend tegen een zuil. Het uurwerk, met ankerescapement en een gangreserve van acht dagen, slaat de uren en halve uren.

Marcel Proust schonk dit voorwerp aan graaf Gabriel de La Rochefoucauld (1875–1942) ter gelegenheid van diens huwelijk, gevierd op 8 februari 1905 en de dag erna kerkelijk ingezegend in de kapel van de Sorbonne, met Odile Chapelle de Jumilhac du Plessis de Richelieu. De twee vrienden hadden elkaar in 1897 leren kennen; beiden schreven voor Le Figaro en onderhielden tot aan Prousts dood een intensieve correspondentie.

Sindsdien bleef de klok op het Château de Verteuil in de Charente en werd zij van generatie op generatie doorgegeven tot aan gravin Sixte de La Rochefoucauld, van wie zij dankzij de vrijgevigheid van een particuliere mecenas kon worden verworven.

Auteurs en medewerkers

Jérôme Bastianelli, voorzitter van de Société des Amis de Marcel Proust et des Amis de Combray, tekent voor de inleiding en beschrijft de omstandigheden van de verwerving. Hij maakte tevens de foto's die in het boek zijn opgenomen.

François de Ricqlès, lid van de raad van bestuur van Het Genootschap en specialist in de kunstmarkt, schrijft de tekst over de klok — technische en stilistische kenmerken en de herkomstgeschiedenis binnen de familie La Rochefoucauld.

Jean de La Rochefoucauld levert een biografische tekst over Gabriel de La Rochefoucauld, letterkundige, columnist bij Le Figaro, officier in het Legioen van Eer, en een blijvende vriend van Marcel Proust.

Éric Unger verzorgde de redactie van de brochure; Étienne Pélissier tekende voor de vormgeving.

Inhoud

• Inleiding
• De klok
• Gabriel de La Rochefoucauld

Bibliografische gegevens

• Formaat: paperback
• ISBN: 978-2-492318-19-1
• Prijs: € 5,00
• Uitgever: Société des Amis de Marcel Proust et des Amis de Combray
• Wettelijk depot: november 2022